amludoj
estas aro da
tabulo-ludoj, malsamaj laŭ la variaj nacioj de Eŭropo kaj
okcidenta Azio. Kvankam la ludoj estas pli simplaj ol ŝako, ili
estas tamen amuzaj, kaj estas landaj asocioj de ludantoj.
amludoj
estas aro da
tabulo-ludoj, malsamaj laŭ la variaj nacioj de Eŭropo kaj
okcidenta Azio. Kvankam la ludoj estas pli simplaj ol ŝako, ili
estas tamen amuzaj, kaj estas landaj asocioj de ludantoj.
Ĉar multaj homoj konas nur siajn naciajn versiojn de la ludo, mi
prezentas al la esperantistaro la plej konatajn
regularojn, kaj poste iujn interesajn modifikojn de la
ĝenerala ludo. Mi esperas, ke la informoj plivastigos la
plezuron de la damludantoj de
Esperantujo.
  |
Tio ĉi estas ŝaktabulo, aro 8×8 de fakoj, sur kiu oni iam ludas ankaŭ la damludojn. Notu, ke estas nigra fako en la malsupra-maldekstra angulo.
Oni ludas iujn nacian ludojn sur la nigraj fakoj de ŝaktabulo, iujn sur la blankaj, kaj iujn sur la blankaj fakoj de tabulo kun la koloroj inversigitaj. En diagramoj de tabuloj, la koloroj de la fakoj estas kutime inversigitaj por tiuj ludoj, en kiu oni ludas sur la nigraj fakoj, por ke la leganto vidu pli bone.
La koloroj de la fakoj kaj pecoj povas esti aliaj ol blanka kaj nigra. En la angla-usona ludo, la kutimaj koloroj estas ruĝa kaj nigra, sed oni ja nomas la kolorojn «blanka» kaj «nigra».
Iujn naciajn ludojn oni ludas sur pligrandigitaj tabuloj,
10×10 aŭ 12×12, kreante pli vastan spacon por ludi.
  |
La ludpecoj estas kutime diskoj. Unu ludanto, nomita «Blanko», havas blankajn aŭ ruĝajn diskojn, kaj la alia, nomita «Nigro» havas nigrajn. Simplan pecon oni nomas «peono», kiel en ŝako, kaj en diagramoj, mi montras tian pecon kiel diskon.
  |
La peonoj povas esti promociigataj, per meti unu diskon sur alian, kreante duoblan diskon. Tian duoblan diskon oni nomas «damo». En diagramoj, mi montras tian duoblan diskon kiel diskon kun krono.
  |
La du peonoj, nigra kaj blanka, rajtas moviĝi antaŭen per
simpla movado al la proksimaj kvadratoj markataj
per 
. La blanka damo rajtas moviĝi
antaŭen aŭ malantaŭen per simpla
movado al iu el la kvadratoj markataj per
.
|
|
Laŭ iuj regularoj, damoj rajtas moviĝi kiel
ŝakkurieroj. La blanka damo rajtas moviĝi al iu el la
kvadratoj markataj per .
|
|
La blanka peono en la diagramo rajtas salti super iu el la du nigraj
peonoj, kaptante ĝin, kaj moviĝante al la
kvadrato markata per preter
ĝi.
La blanka damo en la diagramo rajtas salti super iu el la kvar nigraj
damoj, kaptante ĝin, kaj moviĝante al la
kvadrato markata per preter
ĝi.
|
|
Damo rajtas salti super unu aŭ pliaj malplenaj kvadratoj, super oponanta peco, kaj eble super unu aŭ pliaj aldonaj malplenaj kvadratoj, moviĝante al kvadrato preter ili.
La blanka damo en la diagramo rajtas salti super la malplenaj
kvadratoj markataj per kaj
super la nigran peonon, moviĝante al iuj el la
kvadratoj markataj per ,
kaptante la peonon.
|
|
La blanka peono rajtas salti super la nigra peono, moviĝante
al la kvadrato markita per , kaj poste en
la sama vico, super la duan peonon, moviĝante al la kvadrato
markita per , kaptante ambaŭ
peonojn.
Iam, eblas triobla, kvarobla, eĉ kvinobla kaj pliobla kaptado.
Eblas ankaŭ multobla longa kaptado laŭ iuj regularoj.
aŭ iuj
naciaj regularoj,
se ludanto ne kaptas, kiam eblas kapto, la oponanto sen salto
punkaptas la pecon, kiu devis kapti, kaj poste faras sian propran
moviĝon.
Laŭ iuj regularoj, tiu ĉi regulo valoras, kiam ludanto faras la malĵustan kapton, kaptante, kiam eblis pli granda nombro da kaptataj pecoj, aŭ estis kapto de peono, kiam eblis kapto de damo.
Iuj naciaj ludoj havis antaŭ multaj jaroj tiun ĉi regulon, sed iliaj modernaj regularoj ne inkluzivas ĝin.
